Yatırım Teşvik Belgeniz Neden, Nasıl ve Ne Zaman İptal Olur ?
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ HANGİ SEBEPLERLE NEDEN NE ZAMAN İPTAL OLUR ?
1. SENARYO :
Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra;
TEŞVİK BELGESİ KULLANILMAZ İSE BAKANLIKÇA İPTAL EDİLİR.
Belgenin kullanılmaması demek; ya hiçbir yatırım yapılmamıştır yani belge
boşu boşuna alınmıştır, ya da yatırımın bir kısmı yapılmıştır örneğin arsa alınmıştır,
arsa var ise inşaat yapılmıştır hatta kısmen makine teçhizat dahi satın alınmıştır ama
belgenin sağladığı hiçbir teşvikten faydalanılmamıştır. Yatırım Teşvik Belgesinin
sağladığı hiçbir teşvikten faydalanılmamış olması mesela arsa belge kapsamında Milli
Emlak tarafından tahsisli değildir veya örneğin satın alınan yerli/ithal makine ve
teçhizatın KDV’si, gümrük vergisi ödenmiştir yani belgenin sağladığı destekler,
muafiyetler vb. kesinlikle kullanılmamış yani yararlanılmamıştır.
Bu durumda ya yatırımcı firma Bakanlığa başvurarak belgeyi kullanmadığını
beyan ederek belgenin iptali talebinde bulunur. Bakanlık gerekli incelemeleri
yaptıktan sonra belgenin kullanmadığını tespit ederek belgeyi iptal eder. Firma
herhangi bir mağduriyet yaşamaz.
YA DA
Firma Bakanlığa iptal talebinde bulunmaz bu halde Bakanlık belgenin süresi
bittiğinde belgeyi iptal eder. Belge hiçbir şekilde kullanılmamış ise firma herhangi bir
sorunla karşılaşmaz.
SONUÇ : Bu madde yatırımcı için en iyi yatırım teşvik belgesi iptali senaryosudur.
2. SENARYO :
Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra;
TEŞVİK BELGESİ KISMEN KULLANILIR ANCAK YATIRIM TAMAMLANMAZ, FİRMANIN
TALEBİ ÜZERİNE BAKANLIKÇA İPTAL EDİLİR.
Yatırımcı yatırıma başlar, muhtelif istisnalardan ve/veya desteklerden de
yararlanır ancak çeşitli sebeplerle yatırımı tamamlamak istemez veya tamamlayamaz.
Böyle bir durumda yatırımcı ivedilikle Bakanlığa müracaat eder ve yatırımı
tamamlamayacağını bildirir. Bakanlık faydalandığı teşviklerin olması sebebiyle
yararlandığı desteklerin mevzuata uygun şekilde firmadan iadesini sağladıktan sonra
belgeyi iptal eder.
Yatırımcı Bakanlığın belgeyi iptal etmesine meydan vermeden kendisi
başvurarak ortaya çıkacak zararları kontrollü ve öngörülebilir şekilde ödeyerek
kayıplarını azaltır aksi takdirde belgenin süresinin bitmesinden sonra iptal olması
durumunda çok büyük meblağlarda cezalara maruz kalacaktır.
Örneğin sadece 1-2 adet düşük bütçeli makine almıştır hızlıca Bakanlığa
başvuruda bulunarak KDV, gecikme cezası vb. ödeyerek sorununu çözer aksi takdirde
3-5 sene sonra büyük bir cezayla karşı karşıya kalacaktır.
SONUÇ : Bu madde yatırımcı için ikinci en iyi yatırım teşvik belgesi iptali
senaryosudur.
3. SENARYO :
Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra;
BELGEDEKİ TEŞVİKLERDEN YARARLANILMIŞTIR, YATIRIM DA YAPILMIŞTIR ANCAK
YATIRIM TAMAMLAMA VİZESİ İÇİN SÜRESİ İÇİNDE BAŞVURU YAPILMAMIŞTIR YA DA
YAPILMIŞ AMA TAMAMLAMA VİZESİ SONUÇLANMAMIŞTIR, BELGE BAKANLIKÇA
RE’SEN İPTAL EDİLİR.
Yatırımcı yatırıma başlar, muhtelif istisnalardan ve/veya desteklerden kısmen
veya tamamen yararlanır, yatırımını da tamamlar. Firma yükümlülüklerini yerine
getirmiş olmasına rağmen tamamlama vizesi yapılmamıştır.
Genellikle yatırımcı firmalar;
Yatırım Teşvik Belgesinin kapatılmasıyla ilgili mevzuata hakim değildir,
Yatırımcının ehil personeli yoktur, danışmanlık da almamıştır,
Kapatma için Bakanlığa başvuruyu ihmal etmiştir,
Kapatma müracaatını yasal süreler içinde yapmamıştır,
Kapatma müracaatını süresi içinde yapmıştır ancak tamamlama süreci
içinde eksik belge vb. sebeplerle tamamlama vizesi sonuçlanmamıştır.
Bu koşullar altında Bakanlık belgeyi iptal eder ve yatırımcının sağladığı
desteklerin iadesi için ilgili kurumlara bildirimde bulunur.
4. SENARYO :
Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra;
YATIRIMCI YATIRIMINI TAMAMLAMIŞTIR, BELGENİN TAMAMLAMA VİZESİ DE
YAPILMIŞTIR ANCAK BELGE RE’SEN İPTAL EDİLMİŞTİR.
Yatırımcı firma yatırımını yapmıştır, gerekli kapatma belge ve bilgilerini de
Bakanlığa sunmuştur, mevzuata uygun şekilde ekspertiz işlemi vb. de yapılıp
Bakanlıkça belge kapatma işlemi başka bir deyişle tamamlama vizesi de yapılıp
firmaya belgenin kapatıldığına dair yazı ve ekinde kapalı belge de iletilmiştir yani
hiçbir sorun kalmamıştır. Belge kapatılmıştır. Ancak Belge iptal edildi diye aradan
aylar belki yıllar geçtikten sonra örneğin Vergi Dairenizden Belge iptali gerekçesiyle
ödemeniz gereken muhtelif cezalar gelmiştir.
Bu durum nadiren de olsa karşı karşıya kalınan bir problemdir. Çoğunlukla
maddi hatalardan kaynaklanan iptallerdir. Mesela belge sayısındaki rakamlarda
yanlışlık yapılır, başka bir belge iptal edilecekken tamamlama vizesi yapılmış belge
iptal oluverir.
Böyle bir sorunla ortaya çıktığında firmanıza Bakanlıkça iletilmiş olan kapatma
yazısı ve ekleri ile durumun düzeltilmesi gerekecektir eğer o belgeler halen firmanın
arşivinde bulunuyorsa… Ancak bu düzeltmenin yapılması için Bakanlığın da arşiv
dosyalarını incelemesi, hatanın nereden kaynaklandığının bulması vb. zaman
alacağından çok hızlı düzeltilmelidir ki firmanın hesaplarının bloke edilmesi gibi
problemler oluşmasın.
Bu tip durumlarda hızla hareket edilmesi en önemli husustur.
5. SENARYO :
Yatırım Teşvik Belgesi alındıktan sonra;
YATIRIMCI YATIRIMINI TAMAMLAMIŞTIR, BELGENİN TAMAMLAMA VİZESİ DE
YAPILMIŞTIR ANCAK BAKANLIĞIN İZNİ OLMADAN BAZI İHLALLER OLMASI SEBEBİYLE
BELGE İPTAL EDİLMİŞTİR.
Yatırımcı firma yatırımını yapmıştır, gerekli kapatma belge ve bilgilerini de
Bakanlığa sunmuştur, mevzuata uygun şekilde ekspertiz işlemi vb. de yapılıp
Bakanlıkça belge kapatma işlemi başka bir deyişle tamamlama vizesi de yapılıp
firmaya belgenin kapatıldığına dair yazı ve ekinde kapalı belge de iletilmiştir yani
hiçbir sorun kalmamıştır. Belge kapatılmıştır.
Ancak tamamlama vizesi sonrasında Yatırım Teşvik Mevzuatına uygun
olmayan şekilde makine satışı, yatırım tümüyle satışı, devri, yatırım yeri değişikliği vb.
sebeplerle de Belge iptal edilebilir.
Bu gibi durumlarla karşılaşmamak için mevzuat konusunda bilgi sahibi
olunması ve titizlik gösterilmesi gerekir.
YATIRIM TEŞVİK BELGEMİZİN İPTAL EDİLİP EDİLMEDİĞİNİ NASIL VE
NEREDEN ÖĞRENİRİZ ?
Yatırım Teşvik Belgelerinin iptal edildiğini 4 ayrı şekilde öğreniriz.
1) Yatırımcı firmanın bilgisi ve müracaatı ile iptal talebi oluşmuştur, Bakanlık firmaya
cevaben yazı ile iptal edildiğini bildirmiştir.
2) Bakanlık Resmi Gazete’de iptal edilen belgelerin listesini aşağıda belirttiğim tarihe
kadar aylık olarak yayımlardı. Resmi Gazeteyi takip eden firmalar belgelerinin iptal
edildiğini yayımlanan listelerden görüp öğrenebilirdi. Söz konusu iptal listesi Resmi
Gazetede en son 10.03.2024 tarihinde yayımlanmıştır. En son 2023 yılında iptal
edilen belgeler yayımlanmıştır. 2023 yılı ve daha önceki yıllara ait listeler Resmi
Gazeteden bulunabilir.
3) Bakanlık tarafından iptal edilen belgeler eğer herhangi bir teşvikten veya
desteklerden yararlanmış ise ilgili kurumdan yazı gönderilir ki bu yazıda firmanın
ödemesi gerek ceza bedeli bildirilerek talep edilir. Örneğin makine ithal edilmişse
gümrük vergisi, KDV, gecikme vb. cezalarla ilgili Gümrük İdaresinden yazı gelecektir.
SGK muafiyetleri için SGK’dan gibi… Firma belge iptali ve cezalarla karşılaştığında
iptali öğrenir.
4) Yatırım Teşvik Belgeli firmalar, Bakanlığa yazılı müracaatta bulunarak da Belgenin
durumunu yani iptal edilip edilmediğini öğrenebilir.